ฝายสิริภูมิ ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522

ฝาย

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อรับและดักกักเก็บน้ำดิบคุณภาพสูงจากลำน้ำธรรมชาติที่ไหลมาจากน้ำตกสิริภูมิ เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการสนับสนุนงานวิจัย การเพาะปลูกพืชเมืองหนาว และการอุปโภคบริโภคในเขตสถานีเกษตรหลวงอินทนนท์รวมถึงชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์โดยรอบ เนื่องจากพื้นที่น้ำตกสิริภูมิเป็นแหล่งต้นน้ำที่มีน้ำไหลตลอดปี แต่ในอดีตกระแสน้ำในฤดูฝนมักพัดพาตะกอนดิน ทราย และเศษไม้ลงมาสร้างความเสียหายแก่ระบบท่อส่งน้ำ ขณะที่ในฤดูแล้งน้ำจะลดระดับลงจนผันเข้าสู่แปลงเกษตรประณีตและโรงเรือนได้ยาก การก่อสร้างฝายสิริภูมิ จึงมุ่งยกระดับน้ำดักตะกอน และสร้างความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่าต้นน้ำชั้น 1A อย่างยั่งยืน

เป้าหมายโครงการ:

มุ่งเน้นการก่อสร้างและปรับปรุงโครงสร้างชลประทานระดับต้นน้ำตามมาตรฐานวิศวกรรมภูมิสังคม ประกอบด้วย:

การก่อสร้างและปรับปรุงตัวฝายกักเก็บน้ำ/ฝายชะลอน้ำ (Weir/Check Dam): เป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กหรือหินเรียงยาแนวปูนที่ออกแบบให้เข้ากับทัศนียภาพโดยรอบ ดักกั้นลำน้ำที่ไหลลงมาจากน้ำตกสิริภูมิเพื่อชะลอกระแสน้ำและยกระดับน้ำให้สูงพอในการผันเข้าสู่ระบบท่อ

การจัดทำระบบดักตะกอนและกรองน้ำชั้นแรก (Silt Trap & Intake Structure): ติดตั้งตะแกรงและบ่อดักตะกอนทราย เพื่อให้ได้น้ำดิบที่สะอาด ป้องกันไม่ให้เศษทรายเข้าไปอุดตันในระบบกระจายน้ำเทคโนโลยีสูง เช่น ระบบน้ำหยด และระบบสปริงเกอร์ ในโรงเรือนวิจัยไม้ดอกและผักเมืองหนาว

การเชื่อมต่อท่อส่งน้ำแรงดันสูง (HDPE): วางระบบท่อส่งน้ำระบบปิดจากหน้าฝายสิริภูมิ ลำเลียงตรงเข้าสู่ถังพักน้ำหลักของสถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ และกระจายไปยังหมู่บ้านขุนกลาง เพื่อลดการสูญเสียน้ำระหว่างทาง

การรักษาระบบนิเวศทางน้ำ: ควบคุมการระบายน้ำหลากและการปันน้ำให้สมดุล เพื่อไม่ให้กระทบต่อปริมาณน้ำตกสิริภูมิที่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ และรักษาความชุ่มชื้นให้แก่เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติสวนหลวงสิริภูมิ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

300 ไร่ สถานีเกษตรหลวงอินทนนท์และเกษตรกรในพื้นที่ มีแหล่งน้ำดิบที่สะอาดและมั่นคงสม่ำเสมอตลอดปี ค้ำจุนงานวิจัยพืชเมืองหนาวและแปลงไม้ดอกมูลค่าสูงไม่ให้เสียหายในฤดูแล้ง ช่วยสร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับราษฎรกลุ่มชาติพันธุ์ ตัวฝายยังช่วยลดการพังทลายของตลิ่งและหน้าดินรอบน้ำตก เพิ่มความชุ่มชื้นในชั้นดินช่วยลดความเสี่ยงการเกิดไฟป่า และทำให้ชุมชนบนพื้นที่สูงสามารถบริหารจัดการน้ำร่วมกับป่าต้นน้ำได้อย่างเกื้อกูลและยั่งยืนตามแนวพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 10:59 น. -