ฝายดอยหัวเสือและระบบ ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522

 ฝาย

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตรและการอุปโภคบริโภคของราษฎรกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่บ้านดอยหัวเสือและหมู่บ้านบริวาร เนื่องจากภูมิประเทศมีลักษณะเป็นเทือกเขาสูงชันและเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำชั้นลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำปิง ในฤดูแล้งปริมาณน้ำในลำห้วยธรรมชาติจะลดน้อยลงอย่างวิกฤต ส่งผลให้แปลงเกษตรกรรมและนาข้าวขั้นบันไดได้รับความเสียหาย ขณะที่ในฤดูฝนน้ำป่ามักไหลหลากพัดเอาตะกอนดินและเศษไม้มาทับถมช่องทางน้ำเดิมจนใช้งานไม่ได้ การดำเนินงานสร้างฝายดอยหัวเสือจึงมุ่งเน้นการยกระดับน้ำและกักเก็บน้ำทุนสำรอง พร้อมวางระบบท่อส่งน้ำระบบปิดเพื่อลำเลียงน้ำจากพื้นที่สูงลงสู่พื้นที่เพาะปลูกและชุมชนตอนล่างอย่างมีประสิทธิภาพ

เป้าหมายโครงการ:

มุ่งเน้นการก่อสร้างโครงสร้างชลประทานบนพื้นที่สูงตามมาตรฐานวิศวกรรมควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย:

การก่อสร้างตัวฝายทดและกักเก็บน้ำ (Weir): เป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กหรือหินเรียงผสมผสานที่มั่นคงแข็งแรง กั้นลำห้วยธรรมชาติในบริเวณแผงเทือกเขาดอยหัวเสือ เพื่อทำหน้าที่ชะลอกระแสน้ำ ดักตะกอน และยกระดับน้ำให้สูงพอในการผันเข้าสู่อาคารรับน้ำ

การก่อสร้างระบบท่อส่งน้ำแรงดันสูง: วางเครือข่ายท่อส่งน้ำระบบปิด (ท่อ HDPE) จากหน้าฝายลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศที่ลาดชัน เพื่อส่งน้ำตรงเข้าสู่ถังพักน้ำควบคุมแรงดันประจำหมู่บ้านและจุดกระจายน้ำชลประทาน ป้องกันการรั่วซึมและการระเหยของน้ำระหว่างทาง

การติดตั้งระบบดักตะกอน (Silt Trap): สร้างบ่อดักตะกอนทรายที่ได้มาตรฐานก่อนปล่อยน้ำเข้าท่อ เพื่อป้องกันระบบท่ออุดตันและเพื่อให้นำน้ำสะอาดไปใช้ในระบบน้ำประปาหมู่บ้านและแปลงเกษตรประณีต

การเสริมสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในชุมชน: จัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำดอยหัวเสือ วางระเบียบข้อบังคับและรอบจัดสรรเปิด-ปิดน้ำอย่างเป็นธรรม ทั่วถึง ตลอดจนร่วมมือกันบำรุงรักษาหน้าฝายและทางน้ำไม่ให้ตื้นเขิน

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

600 ไร่ ราษฎรบ้านดอยหัวเสือมีแหล่งน้ำค้ำจุนการทำเกษตรกรรมปลอดภัย พืชไร่ และนาข้าวขั้นบันไดได้อย่างมั่นคงตลอดทั้งปี ยกระดับผลผลิตและรายได้ในครัวเรือนให้ดีขึ้นอย่างยั่งยืน ตัวฝายยังช่วยรักษาความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ ลดความรุนแรงของปัญหาน้ำป่าไหลหลากฉับพลันในฤดูฝน บรรเทาภัยแล้ง และส่งเสริมให้ชุมชนบนพื้นที่สูงสามารถอยู่ร่วมกับป่าไม้ต้นน้ำได้อย่างเกื้อกูลตามแนวทางพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 11:00 น. -