ฝายห้วยแห้ง 3 ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

24 มกราคม พ.ศ. 2523

ฝาย

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อขยายผลและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำห้วยแห้งอย่างต่อเนื่อง (ถัดจากฝายห้วยแห้ง 1 และ 2) เพื่อช่วยเหลือราษฎรและเกษตรกรกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่ตำบลบ้านหลวงที่ยังประสบปัญหาขาดแคลนน้ำ เนื่องจากลำห้วยแห้งเป็นลำน้ำสาขาบนพื้นที่สูงที่มีความลาดชันสูงมาก ในฤดูฝนน้ำป่าจะไหลหลากผ่านชุมชนลงสู่พื้นที่ตอนล่างอย่างรวดเร็วและพัดพาตะกอนดินลงมาเป็นจำนวนมาก แต่พอเข้าสู่ฤดูแล้งน้ำกลับแห้งขอดอย่างวิกฤต การดำเนินงานก่อสร้างฝายห้วยแห้ง 3 จึงมุ่งเน้นการสร้างระบบบันไดชลประทาน (Cascade) เพื่อช่วยชะลอกระแสน้ำ ตัดยอดน้ำหลาก ยกระดับน้ำในลำห้วย และกักเก็บน้ำทุนสำรองไว้ผันเข้าสู่ระบบท่อส่งน้ำเพื่อกระจายประโยชน์สู่แปลงเกษตรกรรมที่อยู่ห่างไกลได้อย่างทั่วถึง

เป้าหมายโครงการ:

มุ่งเน้นการก่อสร้างโครงสร้างชลประทานขนาดเล็กบนพื้นที่สูงตามหลักวิศวกรรมควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย:

การก่อสร้างตัวฝายทดและกักเก็บน้ำ (Weir): เป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กหรือหินเรียงยาแนวปูนที่มีความมั่นคงแข็งแรง กั้นลำห้วยแห้งในจุดยุทธศาสตร์ตอนล่างหรือตอนบนที่ต่อเนื่องกัน เพื่อทำหน้าที่หน่วงชะลอกระแสน้ำ ดักตะกอน และยกระดับน้ำให้สูงพอในการผันเข้าสู่อาคารรับน้ำ

การก่อสร้างระบบดักตะกอนทราย (Silt Trap): เนื่องจากเป็นลำน้ำบนพื้นที่สูงที่มีการชะล้างหน้าดินสูง จึงต้องสร้างบ่อดักตะกอนที่ได้มาตรฐานก่อนปล่อยน้ำเข้าสู่ระบบ เพื่อให้น้ำดิบมีความสะอาดและป้องกันไม่ให้เศษหินทรายเข้าไปอุดตันในระบบท่อและระบบน้ำหยด/สปริงเกอร์ของเกษตรกร

การวางระบบท่อส่งน้ำแรงดันสูง: วางเครือข่ายท่อส่งน้ำระบบปิด (ท่อ HDPE) ลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศที่ลาดชัน เชื่อมต่อไปยังถังพักน้ำกระจายตามจุดยุทธศาสตร์รอบหมู่บ้านและพื้นที่การเกษตร เพื่อลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการระเหยระหว่างทาง

การส่งเสริมการบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม: ร่วมมือกับคณะกรรมการหมู่บ้านและกลุ่มผู้ใช้น้ำฝายห้วยแห้งเดิม เพื่อวางกฎกติกาและจัดรอบเวรการเปิด-ปิดน้ำอย่างเป็นธรรม ครอบคลุมทั้งระบบ และร่วมกันดูแลรักษาความสะอาดรอบหน้าฝาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ราษฎรในพื้นที่ตำบลบ้านหลวงมีแหล่งน้ำค้ำจุนการทำเกษตรกรรมปลอดภัย พืชไร่ และสวนผลไม้ได้อย่างมั่นคงตลอดทั้งปี ป้องกันผลผลิตยืนต้นตายในฤดูแล้ง ช่วยยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น การสร้างฝายห้วยแห้ง 3 จะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ ลดความรุนแรงของปัญหาน้ำป่าไหลหลากชะล้างหน้าดินในฤดูฝน บรรเทาภัยแล้ง และลดข้อพิพาทเรื่องการแย่งชิงน้ำภายในชุมชนได้อย่างยั่งยืนตามแนวพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 11:01 น. -