ฝายบ้านแม่แอบ 2 ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช                  

9 มีนาคม พ.ศ. 2525

ฝาย 100 ไร่

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อขยายผลและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำสาขาของบ้านแม่แอบให้ครอบคลุมและต่อเนื่อง (ต่อยอดจากฝายบ้านแม่แอบ 1) เพื่อช่วยเหลือราษฎรและเกษตรกรกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่ห่างไกลหรือพื้นที่การเกษตรแปลงใหม่ที่ยังประสบปัญหาขาดแคลนน้ำ เนื่องจากลำน้ำในภูมิประเทศแถบนี้มีความลาดชันสูง ในฤดูฝนน้ำป่าจะหลากผ่านอย่างรวดเร็วพร้อมพัดพาตะกอนดินหินทรายลงมาเป็นจำนวนมาก แต่พอเข้าสู่ฤดูแล้งน้ำจะลดระดับลงจนแห้งขอด การดำเนินงานสร้างฝายบ้านแม่แอบ 2 จึงมุ่งเน้นการสร้างระบบบันไดชลประทาน (Cascade) เพื่อชะลอกระแสน้ำ ตัดยอดน้ำหลาก ยกระดับน้ำในลำห้วยให้สูงขึ้น และกักเก็บน้ำทุนสำรองไว้ผันเข้าสู่ระบบท่อกระจายน้ำลัดเลาะตามไหล่เขาได้อย่างทั่วถึง

เป้าหมายโครงการ:

มุ่งเน้นการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานชลประทานขนาดเล็กตามมาตรฐานวิศวกรรมภูมิสังคม ประกอบด้วย:

การก่อสร้างตัวฝายทดและกักเก็บน้ำ (Weir): เป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กหรือหินเรียงยาแนวปูนที่มั่นคงแข็งแรง กั้นลำห้วยธรรมชาติในจุดยุทธศาสตร์ที่เหมาะสม เพื่อหน่วงชะลอกระแสน้ำ ดักตะกอน และยกระดับน้ำให้สูงพอสำหรับผันเข้าสู่อาคารรับน้ำ โดยมีทางระบายน้ำล้น (Spillway) รองรับน้ำหลากอย่างปลอดภัย

การก่อสร้างระบบดักตะกอนและอาคารรับน้ำ (Silt Trap & Intake): สร้างบ่อดักตะกอนทรายก่อนปล่อยน้ำเข้าสู่ระบบท่อส่งน้ำ เพื่อกรองเศษหิน ดิน ทราย และใบไม้ ช่วยให้ได้น้ำดิบที่สะอาดและป้องกันปัญหาท่อชลประทานอุดตัน

การวางระบบท่อส่งน้ำแรงดันสูง: วางเครือข่ายท่อส่งน้ำระบบปิด (ท่อ HDPE) ลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศที่ลาดชันเพื่อกระจายน้ำตรงเข้าสู่ถังพักน้ำควบคุมแรงดันประจำหมู่บ้านและแปลงเกษตรกรรมโดยตรง ช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการระเหยระหว่างทาง

การบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม: บูรณาการร่วมกับกลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านแม่แอบเดิม เพื่อวางกฎกติกาและจัดรอบเวรปันน้ำให้สอดประสานกันทั้งระบบ ครอบคลุมทั้งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและภาคการเกษตรอย่างเป็นธรรม

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ราษฎรในพื้นที่บ้านแม่แอบมีแหล่งน้ำค้ำจุนระบบประปาภูเขาและแปลงเกษตรกรรม (เช่น นาข้าวขั้นบันได พืชผักปลอดภัย และสวนไม้ผล) ได้อย่างมั่นคงและสม่ำเสมอตลอดปี ป้องกันความเสียหายของพืชผลทางการเกษตรยืนต้นตายในฤดูแล้ง ช่วยยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้น ตัวฝายยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ บรรเทาปัญหาน้ำป่าไหลหลากชะล้างหน้าดินในฤดูฝน และช่วยลดข้อพิพาทเรื่องการแย่งชิงน้ำภายในชุมชนได้อย่างยั่งยืนตามแนวพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 11:04 น. -