ฝายเก็บกักต้นน้ำ ลำธาร 60 แห่ง ต.แม่สอย อ.จอมทอง

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช                  

10 มกราคม พ.ศ. 2527

ฝาย 

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

ต.แม่สอย อ.จอมทอง

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อสนองพระราชดำริในการอนุรักษ์ ฟื้นฟูป่าต้นน้ำ และสร้างความชุ่มชื้นให้แก่ระบบนิเวศอย่างยั่งยืน เนื่องจากพื้นที่ตำบลแม่สอยมักประสบปัญหาวิกฤตภัยแล้งซ้ำซากในฤดูแล้ง และปัญหาน้ำป่าไหลหลากชะล้างหน้าดินสูญเสียความอุดมสมบูรณ์ในฤดูฝน การดำเนินงานมุ่งเน้นการสร้างแนวฝายชะลอน้ำกระจายตามร่องน้ำธรรมชาติจำนวนมากถึง 60 แห่ง เพื่อทำหน้าที่กักเก็บตะกอนดิน ชะลอความเร็วของกระแสน้ำในฤดูฝน และช่วยให้ผืนดินรอบบริเวณสามารถซึมซับและกักเก็บน้ำไว้ในใต้ดิน ซึ่งเป็นการเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ป่าไม้ (Wet Firebreak) ช่วยลดความรุนแรงและโอกาสการเกิดไฟป่า และทำให้เกิดน้ำท่าไหลซึมลงสู่ลุ่มน้ำตอนล่างอย่างต่อเนื่อง

เป้าหมายโครงการ:

ฝายต้นน้ำแบบชั่วคราว (ฝายผสมผสาน) ในบริเวณร่องน้ำซับตอนบนที่มีความลาดชันสูง โดยใช้ท่อนไม้ ไม้ไผ่ และการเรียงก้อนหิน เพื่อชะลอกระแสน้ำและดักตะกอนใบไม้ในเบื้องต้น

ฝายต้นน้ำแบบกึ่งถาวร ในช่วงร่องน้ำตอนกลาง โดยใช้โครงสร้างคอกหมูหินทิ้ง หรือการเรียงหินยาแนวปูน เพิ่มความแข็งแรงในการดักตะกอนดินและทรายไม่ให้ไหลลงไปทับถมแหล่งน้ำตอนล่าง

ฝายแบบถาวร (คอนกรีตเสริมเหล็ก/แกเบียนใส่หิน) ในจุดยุทธศาสตร์ร่องน้ำตอนล่างที่รองรับปริมาณน้ำมาก เพื่อสร้างเป็นแอ่งเก็บกักน้ำขนาดเล็กสำหรับให้สัตว์ป่าได้ดื่มกินและเพิ่มความชุ่มชื้นในวงกว้าง

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ปรับสมดุลและฟื้นฟูสภาพป่าต้นน้ำในเขตตำบลแม่สอยให้กลับมามีความอุดมสมบูรณ์อย่างเป็นรูปธรรม ผืนป่ามีความชุ่มชื้นยาวนานขึ้น สามารถลดความถี่และการขยายตัวของไฟป่าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลำห้วยธรรมชาติมีปริมาณน้ำไหลอย่างสม่ำเสมอ ไม่แห้งขอดอย่างรวดเร็วในฤดูแล้ง ส่งผลให้ชุมชนและเกษตรกรที่อยู่บริเวณพื้นที่ตอนล่างมีแหล่งน้ำดิบที่เสถียรและมั่นคงสำหรับนำไปใช้ประโยชน์ในระบบประปาหมู่บ้านและภาคเกษตรกรรม ยิ่งไปกว่านั้น โครงการยังช่วยปลูกจิตสำนึกและสร้างความร่วมมือให้แก่ราษฎรในท้องถิ่นในการร่วมกันดูแลรักษาป่าและบริหารจัดการทรัพยากรน้ำให้คงอยู่คู่ชุมชนอย่างยั่งยืน

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 10:38 น. -