อ่างเก็บน้ำบ้านขุนแปะ ต.บ้านแปะ อ.จอมทอง

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช                  

23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540

อ่างเก็บน้ำ

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

ต.บ้านแปะ อ.จอมทอง

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อสนองพระราชดำริในการพัฒนาแหล่งน้ำบนพื้นที่สูง เพื่อช่วยเหลือและสนับสนุนกิจกรรมการเกษตรของ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนแปะ รวมถึงราษฎรกลุ่มชาติพันธุ์ (กะเหรี่ยงและม้ง) ในพื้นที่บ้านขุนแปะ เนื่องจากพื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งต้นน้ำและเป็นศูนย์กลางการส่งเสริมการเพาะปลูกพืชเมืองหนาว พืชผักปลอดภัย ไม้ดอกเศรษฐกิจ (เช่น ดอกไฮเดรนเยีย) และการทำนาข้าวขั้นบันได แต่เดิมชุมชนต้องพึ่งพาทางน้ำธรรมชาติหรือเหมืองดินตามภูมิปัญญาชาวบ้าน ซึ่งมักถูกน้ำป่าพัดเซาะเสียหายในฤดูฝน และปริมาณน้ำจะลดน้อยลงอย่างมากจนไม่เพียงพอต่อการเกษตรแบบประณีตในช่วงหน้าแล้ง การดำเนินงานสร้างอ่างเก็บน้ำจึงมุ่งพัฒนาแหล่งกักเก็บน้ำต้นทุนที่มั่นคง เพื่อชะลอน้ำในฤดูน้ำหลาก และเก็บกักน้ำไว้ระบายช่วยเหลือแปลงเพาะปลูกตลอดทั้งปี

เป้าหมายโครงการ:

มุ่งเน้นการก่อสร้างโครงสร้างชลประทานที่ได้มาตรฐานทางวิศวกรรม ควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมบนพื้นที่ภูเขาสูงชัน ประกอบด้วย:

การก่อสร้างทำนบดิน (Earth Dam) หรืออ่างเก็บน้ำขนาดความจุที่เหมาะสมกับปริมาณน้ำท่า พร้อมอาคารระบายน้ำล้น (Spillway) และอาคารท่อส่งน้ำ (Outlet) เพื่อยกระดับและควบคุมการระบายน้ำอย่างปลอดภัย

การก่อสร้างระบบส่งน้ำชลประทานระบบปิด โดยการวางเครือข่ายท่อส่งน้ำแรงดันสูง (ท่อ HDPE) เชื่อมต่อจากอ่างเก็บน้ำลงสู่ถังพักน้ำกระจายตามจุดยุทธศาสตร์รอบหมู่บ้านและพื้นที่การเกษตร เพื่อลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการเปิดหน้าดินในเขตป่าต้นน้ำ

การส่งเสริมการบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม จัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำร่วมกันระหว่างเจ้าหน้าที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงฯ และคณะกรรมการชุมชน เพื่อจัดสรรรอบเวรการใช้น้ำอย่างทั่วถึง เป็นธรรม และร่วมกันดูแลรักษาความสะอาดรอบอ่างเก็บน้ำ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนแปะและเกษตรกรกลุ่มชาติพันธุ์มีน้ำสนับสนุนแปลงสาธิตและแปลงพืชผัก/ไม้ดอกเมืองหนาวได้อย่างสม่ำเสมอตลอดฤดูกาล ช่วยเพิ่มศักยภาพในการผลิต ยกระดับรายได้ และสร้างความมั่นคงในอาชีพอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ อ่างเก็บน้ำยังช่วยสร้างความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ ลดความรุนแรงของปัญหาน้ำป่าไหลหลากฉับพลันในฤดูฝน และส่งเสริมให้ชุมชนบนพื้นที่สูงสามารถอยู่ร่วมกับป่าไม้ได้อย่างเกื้อกูลตามแนวทางพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 10:49 น. -