จัดหาน้ำให้ราษฎร บ้านสันพัฒนา (ฝายห้วยวอกและระบบส่งน้ำฝายห้วยทรายเหลือง) บ้านสันพัฒนา ต.ช่างเคิ่ง อ.แม่แจ่ม

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช                  

14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542

ฝาย   

905 ไร่

19 ครัวเรือน 91 คน

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

บ้านสันพัฒนา ต.ช่างเคิ่ง อ.แม่แจ่ม

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของราษฎรและเกษตรกรในพื้นที่บ้านสันพัฒนาอย่างเป็นระบบ โดยบูรณาการแหล่งน้ำจาก 2 ลำห้วยสายสำคัญ เพื่อ สร้างความมั่นคงด้านน้ำอุปโภคบริโภคและน้ำเพื่อการเกษตรกรรม เนื่องจากพื้นที่ตำบลช่างเคิ่งบางส่วนมีลักษณะเป็นที่ราบเชิงเขาและพื้นที่ดอน ซึ่งระนาบแปลงเกษตรอยู่สูงกว่าระดับลำน้ำธรรมชาติ ประกอบกับโครงสร้างทางน้ำเดิมเป็นฝายชั่วคราว จึงมักถูกกระแสน้ำป่ากัดเซาะเสียหายในฤดูฝน และทิ้งตะกอนทรายทับถมจนตื้นเขิน พอถึงฤดูแล้ง ปริมาณน้ำจะลดระดับลงอย่างวิกฤตจนเกิดปัญหาการขาดแคลนน้ำและข้อพิพาทแย่งชิงน้ำระหว่างแปลงต้นน้ำและปลายน้ำ การพัฒนาฝายและระบบส่งน้ำในครั้งนี้จึงมุ่งยกระดับการบริหารจัดการน้ำให้มั่นคงและกระจายน้ำอย่างทั่วถึง

เป้าหมายโครงการ:

1. งานก่อสร้างและปรับปรุงฝายห้วยวอก
การก่อสร้างตัวฝายทดน้ำคอนกรีตเสริมเหล็ก (Weir Construction): ก่อสร้างโครงสร้างฝายที่มั่นคงแข็งแรงกั้นลำห้วยวอก เพื่อทำหน้าที่ชะลอกระแสน้ำ ตัดยอดน้ำหลากในฤดูฝน และยกระดับน้ำให้สูงพอในการผันเข้าสู่อาคารรับน้ำ (Intake) ได้อย่างสม่ำเสมอแม้ในฤดูน้ำแล้ง

การก่อสร้างระบบช่องระบายทรายและดักตะกอน (Scour Sluice & Silt Trap): จัดทำบ่อดักตะกอนและประตูระบายทรายเพื่อเปิดไล่ตะกอนดิน หิน ทราย ที่ไหลมาสะสมบริเวณหน้าฝายในช่วงน้ำหลาก ช่วยป้องกันปัญหาหน้าฝายตื้นเขินและป้องกันไม่ให้ตะกอนหลุดรอดเข้าไปอุดตันในระบบส่งน้ำ

2. งานพัฒนาระบบส่งน้ำฝายห้วยทรายเหลือง
การวางเครือข่ายท่อส่งน้ำแรงดันสูง (HDPE Pipeline Network): ต่อท่อส่งน้ำระบบปิดจากฝายห้วยทรายเหลือง ซึ่งเป็นแหล่งน้ำดิบที่มีคุณภาพและตั้งอยู่บนระดับความสูงเชิงยุทธศาสตร์ ลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศที่ลาดชันเพื่อส่งน้ำด้วยแรงโน้มถ่วง (Gravity Flow) เข้าสู่พื้นที่เป้าหมาย

การก่อสร้างระบบกระจายน้ำชลประทาน: วางจุดจ่ายน้ำและถังพักน้ำควบคุมแรงดันกระจายเข้าสู่พื้นที่ระบบเหมืองฝายและแปลงเกษตรกรรมของราษฎรบ้านสันพัฒนา (เช่น แปลงเพาะปลูกพืชไร่ พืชผักหมุนเวียน และนาข้าว) ช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการระเหยระหว่างทางได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ราษฎรในพื้นที่บ้านสันพัฒนาจะมีแหล่งน้ำค้ำจุนระบบประปาหมู่บ้านและภาคเกษตรกรรมได้อย่างมั่นคงและสม่ำเสมอตลอดปี ป้องกันความเสียหายของพืชผลยืนต้นตายในช่วงหน้าแล้ง ช่วยยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้น ขณะเดียวกัน โครงสร้างฝายที่มั่นคงยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ระบบนิเวศและป่าต้นน้ำโดยรอบ บรรเทาภัยแล้ง และสร้างความยั่งยืนทางอาหารให้ชุมชนตามแนวทางพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 14:23 น. -