จัดหาน้ำช่วยเหลือราษฎร บ้านแม่ชา ต.แม่นาจร อ.แม่แจ่ม

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ               

(ฎีกา)                                

28 มกราคม พ.ศ. 2542

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

บ้านแม่ชา ต.แม่นาจร อ.แม่แจ่ม

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของราษฎรกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่บ้านแม่ชา ซึ่งประสบปัญหาวิกฤตขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค (น้ำประปาหมู่บ้าน) และน้ำเพื่อการเกษตรในช่วงฤดูแล้งอย่างรุนแรง เนื่องจากภูมิประเทศของบ้านแม่ชามีลักษณะเป็นเทือกเขาสูงชันและเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำลุ่มน้ำแม่แจ่ม ในฤดูฝนมักเกิดปัญหาน้ำป่าไหลหลากชะล้างหน้าดินและพัดพาระบบท่อดักน้ำระบบเปิดแบบดั้งเดิมของชาวบ้านจนได้รับความเสียหาย ทว่าเมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง ปริมาณน้ำในลำห้วยสาขาธรรมชาติจะลดน้อยลงอย่างวิกฤต ส่งผลให้แปลงเกษตรกรรมและนาข้าวขั้นบันไดได้รับความเสียหาย การดำเนินงานจัดหาน้ำในโครงการนี้จึงมุ่งเน้นการสร้างระบบชลประทานขนาดเล็กที่มีโครงสร้างมั่นคงเพื่อกักเก็บและลำเลียงน้ำดิบคุณภาพดีจากแหล่งน้ำธรรมชาติบนพื้นที่สูงลงสู่ชุมชนตอนล่างอย่างทั่วถึง

เป้าหมายโครงการ:

อ่างเก็บน้ำ 100 ครัวเรือน 550 คน
มุ่งเน้นการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานชลประทานบนพื้นที่ลาดชันตามมาตรฐานวิศวกรรมภูมิสังคม ประกอบด้วย:

การก่อสร้างอาคารทางส่งน้ำหรือฝายทดน้ำขนาดเล็ก (Intake Weir): เป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กที่มั่นคงแข็งแรงกั้นลำห้วยสาขาในจุดยุทธศาสตร์เหนือน้ำ เพื่อทำหน้าที่หน่วงชะลอกระแสน้ำ ดักตะกอน และยกระดับน้ำให้สูงพอในการผันเข้าสู่อาคารรับน้ำอย่างปลอดภัยในฤดูน้ำหลาก

การก่อสร้างระบบดักตะกอนทราย (Silt Trap): สร้างบ่อดักตะกอนเพื่อกรองเศษหิน ดิน ทราย และใบไม้ก่อนปล่อยน้ำเข้าสู่ระบบท่อส่งน้ำ เพื่อป้องกันการอุดตันของระบบท่อและเพื่อให้ได้น้ำดิบที่สะอาดสำหรับนำไปเข้าระบบประปาหมู่บ้านต่อไป

การวางเครือข่ายระบบท่อส่งน้ำแรงดันสูง: วางท่อส่งน้ำระบบปิด (ท่อ HDPE ชั้นคุณภาพสูง) ลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศที่ลาดชันชันจากป่าต้นน้ำ เพื่อส่งน้ำตรงเข้าสู่ถังพักน้ำคอนกรีตเสริมเหล็กควบคุมแรงดันประจำหมู่บ้านและจุดกระจายน้ำชลประทาน ช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการระเหยระหว่างทาง

การบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม: จัดตั้งและเสริมสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านแม่ชา เพื่อให้ราษฎรเข้ามามีส่วนร่วมในการวางกฎกติกา รอบเวรการจัดสรรน้ำอย่างเป็นธรรม ครอบคลุมทั้งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและภาคการเกษตร ตลอดจนร่วมมือกันบำรุงรักษาหน้าฝายและแนวท่อส่งน้ำ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ราษฎรในพื้นที่บ้านแม่ชามีแหล่งน้ำค้ำจุนระบบประปาหมู่บ้านและแปลงเกษตรกรรม (เช่น นาข้าวขั้นบันได พืชผักปลอดภัย และพืชไร่หมุนเวียน) ได้อย่างมั่นคงและสม่ำเสมอตลอดปี ป้องกันความเสียหายของพืชผลในช่วงหน้าแล้ง ช่วยยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น ยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ บรรเทาภัยแล้ง และสนับสนุนให้ชุมชนบนพื้นที่สูงสามารถอยู่ร่วมกับป่าไม้ต้นน้ำได้อย่างเกื้อกูลและยั่งยืนตามแนวทางพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 13:49 น. -