อ่างเก็บน้ำบ้านผานัง พร้อมระบบส่งน้ำ บ้านผานัง ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ             

(ฎีกา)                             

28 มกราคม พ.ศ. 2542

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

บ้านผานัง ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของราษฎรและเกษตรกรในพื้นที่บ้านผานัง ซึ่งเผชิญกับวิกฤตขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภคและน้ำเพื่อการเกษตรในช่วงฤดูแล้งอย่างซ้ำซาก เนื่องจากภูมิประเทศของตำบลท่าผามีสภาพแวดล้อมเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ลำน้ำสาขาธรรมชาติในพื้นที่มีความลาดชันสูง ในฤดูฝนมักเกิดปัญหาน้ำป่าไหลหลากชะล้างหน้าดินและพัดพาตะกอนดินหินทรายลงสู่พื้นที่ตอนล่างอย่างรวดเร็วโดยไม่มีแหล่งกักเก็บน้ำที่มั่นคง คอยชะลอน้ำ แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง ปริมาณน้ำกลับแห้งขอดลงอย่างวิกฤต ส่งผลกระทบโดยตรงต่อพื้นที่เกษตรกรรม โดยเฉพาะนาข้าว สวนผลไม้ และพืชไร่เศรษฐกิจ การก่อสร้างอ่างเก็บน้ำบ้านผานังจึงมุ่งเน้นการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบเพื่อกักเก็บน้ำทุนสำรองไว้ปล่อยช่วยเหลือพื้นที่ทำกินของราษฎรในช่วงหน้าแล้งและบรรเทาอุทกภัยในฤดูน้ำหลาก

เป้าหมายโครงการ:

อ่างเก็บน้ำ

280 ไร่

75 ครัวเรือน  375  คน

การก่อสร้างทำนบดิน (Earth Dam): ที่มีความมั่นคงแข็งแรงกั้นลำน้ำสาขาในจุดยุทธศาสตร์ที่เหมาะสม เพื่อทำหน้าที่กักเก็บน้ำต้นทุนในฤดูฝน พร้อมก่อสร้างอาคารระบายน้ำล้น (Spillway) เพื่อรองรับและระบายน้ำส่วนเกินในช่วงฤดูน้ำหลากอย่างปลอดภัย และอาคารท่อส่งน้ำ (Outlet)

การก่อสร้างระบบดักตะกอนทราย (Silt Trap): สร้างบ่อดักตะกอนบริเวณทางเข้าน้ำของอ่างเก็บน้ำ เพื่อกรองเศษหิน ดิน ทราย และกิ่งไม้ที่พัดพามากับกระแสน้ำบนพื้นที่สูง ช่วยป้องกันการตื้นเขินของอ่างเก็บน้ำ ทำให้น้ำดิบมีความสะอาด และป้องกันการอุดตันของท่อส่งน้ำ

การวางเครือข่ายระบบท่อส่งน้ำแรงดันสูง: วางท่อส่งน้ำระบบปิด (ท่อ HDPE) ลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศ เพื่อส่งน้ำตรงเข้าสู่ถังพักน้ำคอนกรีตเสริมเหล็กควบคุมแรงดันประจำหมู่บ้านและจุดกระจายน้ำชลประทานรอบแปลงเกษตรกรรม ช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการระเหยระหว่างทาง

การบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม: จัดตั้งและเสริมสร้างความเข้มแข็งของ "กลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านผานัง" เพื่อให้ราษฎรในชุมชนร่วมกันกำหนดระเบียบ ข้อบังคับ และจัดรอบเวรการจัดสรรน้ำอย่างเป็นธรรม ทั่วถึง และโปร่งใส ทั้งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและภาคการเกษตร รวมถึงร่วมมือกันบำรุงรักษาหน้าอ่างเก็บน้ำ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ราษฎรในพื้นที่บ้านผานังมีแหล่งน้ำค้ำจุนระบบประปาหมู่บ้านและแปลงเกษตรกรรมได้อย่างมั่นคงและสม่ำเสมอตลอดปี สามารถป้องกันความเสียหายของพืชผลทางการเกษตรไม่ให้ยืนต้นตายในช่วงหน้าแล้ง ช่วยยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น อ่างเก็บน้ำยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ บรรเทาปัญหาน้ำท่วมฉับพลันในฤดูฝน และช่วยลดข้อพิพาทเรื่องการแย่งชิงน้ำภายในชุมชนได้อย่างยั่งยืนตามแนวทางพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 13:51 น. -