พัฒนาลุ่มน้ำแม่แจ่ม (จัดหาน้ำบ้านห้วยยางส้าน) บ้านห้วยยางส้าน ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ                  

9 มีนาคม พ.ศ. 2542

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

บ้านห้วยยางส้าน ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อช่วยเหลือราษฎรกลุ่มชาติพันธุ์และเกษตรกรในพื้นที่บ้านห้วยยางส้าน ซึ่งประสบปัญหาความเดือดร้อนจากการขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภคและน้ำเพื่อการเกษตรในช่วงฤดูแล้งอย่างรุนแรง เนื่องจากภูมิประเทศของบ้านห้วยยางส้านตั้งอยู่บนพื้นที่ภูเขาสูงชันและเป็นส่วนหนึ่งของลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำแจ่ม ในฤดูฝนมักเกิดปัญหาน้ำป่าไหลหลากชะล้างหน้าดิน พัดพาตะกอนดินหินทรายลงสู่พื้นที่ตอนล่างอย่างรวดเร็วและทำลายระบบจัดการน้ำเดิมของชาวบ้าน แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง น้ำในลำห้วยธรรมชาติกลับแห้งขอดลงอย่างวิกฤต ส่งผลให้แปลงเกษตรกรรมและระบบประปาภูเขาขาดแคลนน้ำอย่างหนัก การดำเนินงานจัดหาน้ำในครั้งนี้จึงมุ่งเน้นการสร้างโครงสร้างชลประทานขนาดเล็กที่มีความมั่นคง เพื่อกักเก็บและควบคุมน้ำหลากในฤดูฝน พร้อมทั้งสำรองน้ำทุนไว้ปล่อยช่วยเหลือพื้นที่ทำกินของราษฎรในช่วงหน้าแล้งอย่างมีประสิทธิภาพ

เป้าหมายโครงการ:

สระเก็บน้ำและประปาชนบท 

450 ไร่

85 ครัวเรือน 329 คน

การก่อสร้างอาคารบังคับน้ำหรือฝายทดน้ำขนาดเล็ก (Intake Weir): เป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กที่มั่นคงแข็งแรงกั้นลำห้วยสาขาในจุดยุทธศาสตร์เหนือน้ำ เพื่อทำหน้าที่ชะลอกระแสน้ำ ตัดยอดน้ำหลาก และยกระดับน้ำให้สูงพอในการผันน้ำเข้าสู่อาคารรับน้ำอย่างปลอดภัยในฤดูฝน

การก่อสร้างระบบดักตะกอนทราย (Silt Trap): สร้างบ่อดักตะกอนและติดตั้งระบบตะกรองกรองเศษหิน ดิน ทราย และใบไม้ก่อนปล่อยน้ำเข้าสู่ระบบส่งน้ำ เพื่อป้องกันการตื้นเขินและอุดตันของท่อชลประทาน และเพื่อให้ได้น้ำดิบที่สะอาดสำหรับนำไปเข้าระบบประปาหมู่บ้านต่อไป

การวางเครือข่ายระบบท่อส่งน้ำแรงดันสูง: วางระบบท่อส่งน้ำระบบปิด (ท่อ HDPE) ลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศที่ลาดชันชัน เพื่อส่งน้ำตรงจากแหล่งน้ำธรรมชาติเข้าสู่ถังพักน้ำคอนกรีตเสริมเหล็กควบคุมแรงดันประจำหมู่บ้านและจุดกระจายน้ำชลประทานรอบแปลงเกษตรกรรม ช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการระเหยระหว่างทาง

การบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม: จัดตั้งและเสริมสร้างความเข้มแข็งของ "กลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านห้วยยางส้าน" เพื่อให้คณะกรรมการหมู่บ้านและราษฎรเข้ามามีส่วนร่วมในการวางกฎกติกา รอบเวรการจัดสรรน้ำอย่างเป็นธรรม ครอบคลุมทั้งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและภาคการเกษตร ตลอดจนร่วมมือกันบำรุงรักษาหน้าฝายและแนวท่อส่งน้ำ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ราษฎรในพื้นที่บ้านห้วยยางส้านมีแหล่งน้ำค้ำจุนระบบประปาหมู่บ้านและแปลงเกษตรกรรม (เช่น นาข้าว พืชไร่ และสวนผลไม้) ได้อย่างมั่นคงและสม่ำเสมอตลอดปี ป้องกันความเสียหายของพืชผลยืนต้นตายในช่วงหน้าแล้ง ช่วยยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น ยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ บรรเทาภัยแล้ง และสนับสนุนให้ชุมชนบนพื้นที่สูงสามารถอยู่ร่วมกับป่าต้นน้ำได้อย่างเกื้อกูลและยั่งยืนตามแนวทางพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 13:52 น. -