โครงการฝายส่าบือ พร้อมระบบส่งน้ำ อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

• แผนงานโครงการ

ความเป็นมา:

-

ที่ตั้งโครงการและข้อมูลพื้นฐาน:

บ้านสบวาก ตำบลแม่นาจร อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

วัตถุประสงค์ของโครงการ:

เพื่อทำหน้าที่เป็น "ระบบบันไดชลประทาน" (Cascade System) ต่อเนื่องจากลุ่มน้ำสายย่อยในพื้นที่ (เช่น ลำน้ำแม่วาก) โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของราษฎรกลุ่มชาติพันธุ์และเกษตรกรในพื้นที่บ้านสบวาก ซึ่งประสบปัญหาวิกฤตขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภคและน้ำเพื่อการเกษตรในช่วงฤดูแล้ง เนื่องจากภูมิประเทศของตำบลแม่นาจรเป็นพื้นที่ภูเขาสูงชันและมีความลาดชันสูง ในฤดูฝนมักเกิดปัญหาน้ำป่าไหลหลากเชี่ยวกราก พัดพาตะกอนดิน หิน ทราย ลงมาทำลายฝายไม้หรือฝายกระสอบทรายดั้งเดิมของชาวบ้านจนเสียหาย สวนทางกับช่วงฤดูแล้งที่ปริมาณน้ำจะลดระดับลงจนแห้งขอด การสร้างฝายบ้านสบวากจึงมุ่งเน้นการชะลอกระแสน้ำ ยกระดับน้ำในลำห้วย และกักเก็บน้ำดิบไว้เป็นน้ำทุนสำรองสำหรับผันเข้าสู่ระบบท่อส่งน้ำเพื่อกระจายประโยชน์สู่พื้นที่ทำกินอย่างทั่วถึง

เป้าหมายโครงการ:

การก่อสร้างตัวฝายทดและกักเก็บน้ำ (Weir Construction): เป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กหรือหินเรียงยาแนวปูนที่มีความมั่นคงแข็งแรง กั้นลำน้ำในจุดยุทธศาสตร์ที่เหมาะสม เพื่อทำหน้าที่หน่วงชะลอกระแสน้ำ ตัดยอดน้ำหลาก และยกระดับน้ำให้สูงพอในการผันเข้าสู่อาคารรับน้ำ โดยมีทางระบายน้ำล้น (Spillway) รองรับน้ำหลากในฤดูฝนอย่างปลอดภัย

การก่อสร้างระบบดักตะกอนทรายและอาคารรับน้ำ (Silt Trap & Intake): สร้างบ่อดักตะกอนเพื่อกรองเศษหิน ดิน ทราย และใบไม้ที่พัดพามากับกระแสน้ำบนพื้นที่สูง เพื่อให้ได้น้ำดิบที่สะอาดก่อนปล่อยเข้าสู่ระบบส่งน้ำ ป้องกันการอุดตันของท่อชลประทานและถังพักน้ำในหมู่บ้าน

การวางระบบท่อส่งน้ำแรงดันสูง: วางเครือข่ายท่อส่งน้ำระบบปิด (ท่อ HDPE คุณภาพสูง) ลัดเลาะตามสภาพภูมิประเทศที่ลาดชัน เพื่อส่งน้ำตรงจากตัวฝายเข้าสู่ถังพักน้ำควบคุมแรงดันประจำหมู่บ้านสบวากและจุดกระจายน้ำชลประทานเข้าสู่แปลงเกษตร ช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการรั่วซึมและการระเหยระหว่างทาง

การบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม: จัดตั้งและเสริมสร้างความเข้มแข็งของ "กลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านสบวาก" เพื่อให้ราษฎรเข้ามามีส่วนร่วมในการวางกฎกติกา รอบเวรการจัดสรรน้ำอย่างเป็นธรรม ทั่วถึง และโปร่งใส รวมถึงร่วมมือกันดูแลรักษาความสะอาดรอบหน้าฝายไม่ให้ตื้นเขิน

ผลที่คาดว่าจะได้รับ:

ราษฎรในพื้นที่บ้านสบวากมีแหล่งน้ำค้ำจุนระบบประปาหมู่บ้านและแปลงเกษตรกรรม (เช่น นาข้าวขั้นบันได พืชไร่ และสวนผลไม้) ได้อย่างมั่นคงและสม่ำเสมอตลอดปี ป้องกันความเสียหายของพืชผลในช่วงหน้าแล้ง ช่วยยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น ฝายบ้านสบวากยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่ารอบบริเวณ ลดความรุนแรงของปัญหาน้ำป่าไหลหลากชะล้างหน้าดินในฤดูฝน บรรเทาภัยแล้ง และช่วยลดข้อพิพาทเรื่องการแย่งชิงน้ำภายในชุมชนได้อย่างยั่งยืนตามแนวทางพระราชดำริ

ผู้รับผิดชอบ ติดต่อ:

กรมชลประทาน

ปรับปรุงล่าสุด:

8 มิ.ย. 2569 13:58 น. -